اقتصاد ایران همواره با چالشهای گوناگونی دست و پنجه نرم کرده است، اما آماری که اخیراً از سوی کارشناسان اقتصادی مطرح شده، ابعاد تازهای از مشکلات پنهان را آشکار میسازد. بر اساس گزارشهای منتشر شده و اظهارات آقای صمصامی، کارشناس برجسته اقتصادی، رقمی حیرتانگیز بالغ بر ۱۳۰ میلیارد دلار ارز صادراتی از سال ۱۳۹۷ تا خرداد ۱۴۰۵ به چرخه اقتصادی کشور بازنگشته است. این رقم نجومی نه تنها به خودی خود قابل توجه است، بلکه در مقایسه با کل ارزهای بلوکه شده ایران توسط آمریکا، بیش از پنج برابر برآورد میشود. این مقایسه نشان میدهد که بخش قابل توجهی از سرمایه ملی کشور، نه در خارج، بلکه به نوعی در داخل و در قالب عدم بازگشت ارز حاصل از صادرات، از دسترس اقتصاد خارج شده است.
تصور کنید این حجم عظیم سرمایه در شرایط فعلی اقتصاد کشور در دسترس بود؛ چه تحولی در نرخ ارز، قدرت خرید مردم و وضعیت تولید ایجاد میشد؟ عدم بازگشت این میزان ارز به معنای تزریق نشدن نقدینگی ارزی به بازار داخلی است که خود یکی از عوامل اصلی تضعیف ارزش پول ملی و رشد تورم به شمار میرود. این خلاء ارزی، نه تنها بر واردات مواد اولیه و کالاهای اساسی تاثیر منفی میگذارد و چرخ تولید را کند میکند، بلکه زمینه را برای نوسانات شدید بازار ارز فراهم آورده و پیشبینیپذیری اقتصادی را به شدت کاهش میدهد. در نتیجه، برنامهریزی برای کسب و کارها دشوار شده و سرمایهگذاران با عدم اطمینان مواجه میشوند.
این پدیده، ابعاد گستردهای از مدیریت اقتصادی کشور را زیر سوال میبرد. در حالی که تحریمهای خارجی به عنوان عامل اصلی بسیاری از مشکلات اقتصادی معرفی میشوند، عدم بازگشت ۱۳۰ میلیارد دلار ارز صادراتی نشان میدهد که چالشهای درونی و نقص در سازوکارهای نظارتی و اجرایی نیز سهم قابل توجهی در وخامت اوضاع دارند. این میزان سرمایه، میتوانست در پروژههای توسعهای، زیرساختها، حمایت از تولید ملی و بهبود معیشت مردم به کار گرفته شود. فقدان این ارز، نه تنها فرصتهای رشد را از بین میبرد، بلکه بار سنگینی بر دوش اقشار مختلف جامعه، از تولیدکننده گرفته تا مصرفکننده، تحمیل میکند و به کاهش رفاه عمومی دامن میزند.
پیامدهای این عدم بازگشت، فراتر از یک موضوع مالی صرف است؛ این اتفاق بر اعتماد عمومی، شفافیت اقتصادی و کارآمدی نظام حکمرانی اقتصادی نیز تاثیرگذار است. بازگشت ارز حاصل از صادرات یک وظیفه ملی است که نقش حیاتی در تقویت بنیه اقتصادی و مدیریت منابع ارزی کشور ایفا میکند. شناسایی علل و عوامل پشت پرده این مساله و اتخاذ تدابیر قاطع برای بازگرداندن این سرمایه عظیم، از اولویتهای فوری اقتصاد ایران به شمار میرود تا بتوان به پایداری بیشتر و کاهش فشارها بر مردم امیدوار بود.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.