حسابهای سپرده و مشارکت لیر ترکیه محافظتشده در برابر نوسانات ارزی (KKM) که زمانی برای مقابله با دلارزدایی و تثبیت لیر ترکیه معرفی شد، همچنان مسیر نزولی خود را طی میکند. بر اساس جدیدترین گزارشها، موجودی این حسابها در هفته گذشته با کاهشی ۳۱ میلیون لیری مواجه شده و به سطح ۲۷۹.۸ میلیون لیر رسیده است. این روند کاهشی، پرسشهایی جدی را درباره آینده این طرح و سیاستهای اقتصادی جدید ترکیه مطرح میکند.
روند نزولی و پیامدهای آن
موجودی KKM که در اوج خود به حدود ۳.۴ تریلیون لیر نیز رسیده بود، از ماههای گذشته وارد فاز کاهشی شده و این هفته نیز با افت قابل توجهی همراه بود. این ارقام نشان میدهد که جذابیت سپردهگذاری در این حسابها، که با هدف جلوگیری از تبدیل لیر به ارزهای خارجی و محافظت از سپردهگذاران در برابر کاهش ارزش لیر طراحی شده بودند، رو به افول است.
تحلیلگران اقتصادی معتقدند که کاهش مداوم موجودی KKM نتیجه مستقیم تغییر رویکرد دولت و بانک مرکزی ترکیه به سمت سیاستهای پولی متعارف است. دولت اردوغان و تیم اقتصادی جدید، به رهبری محمد شیمشک و حافظ غایه ارکان، در تلاشند تا وابستگی اقتصاد به ابزارهای غیرمتعارف مانند KKM را کاهش داده و با بازگشت به سیاستهای سنتی، اعتماد سرمایهگذاران داخلی و خارجی را جلب کنند.
دلایل کاهش جذابیت KKM
یکی از دلایل اصلی این کاهش، میتواند تلاش بانک مرکزی برای محدود کردن KKM و تشویق بانکها به تبدیل این سپردهها به سپردههای عادی لیر باشد. همچنین، افزایش نرخ بهره سپردههای معمولی لیر و کاهش پیشبینیها برای نوسانات شدید ارزی (حداقل در کوتاهمدت) ممکن است باعث شده باشد که سرمایهگذاران، سپردههای KKM خود را به گزینههای دیگر منتقل کنند.
از طرفی، بار مالی ناشی از طرح KKM بر دوش دولت و بانک مرکزی، که مجبور به پرداخت مابهالتفاوت نرخ ارز به سپردهگذاران بودند، سنگین بوده است. این کاهش موجودی به بانک مرکزی کمک میکند تا به هدف خود برای کاهش این بار و سادهسازی سیستم مالی نزدیکتر شود.
در نهایت، ادامه این روند میتواند نشانهای از موفقیت نسبی در حرکت به سمت لیرسازی (Liraization) و کاهش اتکا به ابزارهای غیرمتعارف باشد. با این حال، حفظ ثبات اقتصادی و تقویت اعتماد به لیر ترکیه از طریق سیاستهای پولی و مالی محتاطانه، برای جلوگیری از بازگشت دوباره به سمت دلارزدایی، حیاتی خواهد بود. منبع این خبر، نشریه «صباح» ترکیه است.