طبق گزارشی تکاندهنده که از سوی روزنامه SABAH منتشر شده است، تشدید تنشها میان ایالات متحده و ایران، منجر به اختلال جدی در یکی از حیاتیترین مسیرهای تجارت جهانی نفت شده است. این گزارش نشان میدهد که از زمان آغاز درگیریها، حجم نفت عبوری از تنگه استراتژیک هرمز به شدت کاهش یافته و بخش قابل توجهی از ناوگان نفتکشها در منطقه معلق ماندهاند. این وضعیت، زنگ خطری جدی برای بازار جهانی انرژی و امنیت دریانوردی است.
کاهش بیسابقه ترانزیت نفت و زمینگیر شدن نفتکشها
بر اساس این گزارش، میزان نفت عبوری از تنگه هرمز، که به عنوان گلوگاه اصلی حملونقل نفت خاورمیانه به بازارهای جهانی شناخته میشود، سالانه 13.7 درصد کاهش یافته است. این افت شدید، نه تنها نگرانکننده است بلکه حملونقل نفت را به سطوحی پایینتر از دوران بحران همهگیری کووید-19 رسانده است؛ دورانی که تقاضای جهانی برای نفت به دلیل قرنطینهها و توقف فعالیتهای اقتصادی به شدت سقوط کرده بود. مقایسه با دوران پاندمی، عمق بحران کنونی را به خوبی نمایان میسازد.
علاوه بر این، اطلاعات منتشر شده حاکی از آن است که 6.3 درصد از نفتکشهایی که از این منطقه عبور میکنند، در خلیج فارس زمینگیر یا معلق ماندهاند. این وضعیت میتواند ناشی از افزایش ریسکهای امنیتی، بالا رفتن بیسابقه هزینههای بیمه دریایی، یا اختلال در عملیات بندری و لجستیکی باشد که همگی مستقیماً تحت تأثیر تنشهای جاری قرار دارند. توقف این تعداد از نفتکشها، به معنای اختلال در زنجیره تأمین جهانی و افزایش هزینههای عملیاتی برای شرکتهای کشتیرانی است.
پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی
تنگه هرمز مسیر عبور تقریباً یکپنجم از کل نفت مصرفی جهان و بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مایع (LNG) است. هرگونه اختلال در این آبراه حیاتی، میتواند پیامدهای عمیقی برای اقتصاد جهانی داشته باشد. افزایش قیمت نفت در بازارهای بینالمللی، بالا رفتن هزینههای حملونقل و بیمه، و تهدید امنیت انرژی کشورها، تنها بخشی از این پیامدها هستند. این وضعیت نه تنها بر کشورهای تولیدکننده نفت در منطقه فشار وارد میکند، بلکه مصرفکنندگان در سراسر جهان را نیز متضرر خواهد ساخت و میتواند به بیثباتی اقتصادی دامن بزند.
ادامه این تنشها و تاثیر آن بر ترانزیت انرژی، زنگ خطر جدی برای ثبات اقتصادی و امنیتی منطقه و فراتر از آن است. جامعه بینالملل با چالش بزرگی روبروست تا راه حلی برای کاهش تنشها و تضمین جریان آزاد و ایمن انرژی از این مسیر حیاتی بیابد و از بروز بحرانی عمیقتر جلوگیری کند.