صنعت داروسازی ایران، با افتخار تولید بیش از ۹۷ درصد نیاز داخلی کشور را بر عهده دارد و در طول سالیان متمادی، نمادی از خودکفایی و توانمندی ملی در حوزه سلامت بوده است. اما این روزها، روایت داروسازان حکایت از مواجهه این صنعت استراتژیک با طوفانی از چالشهای بزرگ دارد؛ چالشهایی که نه تنها دستاوردهای گذشته را تهدید میکند، بلکه میتواند دسترسی بیماران به داروهای حیاتی را به خطر اندازد و آینده سلامت جامعه را تحت تاثیر قرار دهد.
یکی از اصلیترین موانع پیشروی تولیدکنندگان، معضل نقدینگی است. در شرایطی که هزینههای تولید شامل مواد اولیه، دستمزد، انرژی و بستهبندی به صورت مداوم در حال افزایش است، شرکتهای داروسازی با مشکل کمبود سرمایه در گردش مواجه هستند. عدم پرداخت به موقع مطالبات از سوی بیمهها و نهادهای دولتی، فشاری مضاعف بر این صنعت وارد کرده و توانایی آنها را برای خرید مواد اولیه، سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و حتی پرداخت حقوق و دستمزد کارکنان به شدت کاهش داده است. این وضعیت، امکان برنامهریزی مالی بلندمدت را از شرکتها سلب کرده و بقای آنها را در هالهای از ابهام قرار میدهد.
چالش دیگر، کمبود و نوسانات شدید نرخ ارز است. با وجود تولید بالای داخلی، صنعت داروسازی همچنان به واردات بخش قابل توجهی از مواد اولیه، مواد موثره دارویی (API) و ماشینآلات پیشرفته نیازمند است. دسترسی محدود به ارز با نرخ مصوب دولتی و دشواری تامین ارز آزاد در بازار، فرآیند واردات را مختل کرده است. این وضعیت، زنجیره تامین دارو را با گلوگاههای جدی مواجه ساخته و موجب تاخیر در تولید یا حتی توقف خطوط تولید برخی داروها میشود. نوسانات و عدم اطمینان در بازار ارز، برنامهریزی بلندمدت را برای شرکتها ناممکن میسازد و آنها را در معرض ریسکهای مالی فزایندهای قرار میدهد.
در کنار مشکلات نقدینگی و ارز، نظام قیمتگذاری دستوری به عنوان سومین ستون این بحران عمل میکند. در حالی که هزینههای تولید به دلیل تورم و افزایش نرخ ارز به سرعت در حال صعود است، قیمت فروش دارو توسط نهادهای دولتی و به صورت دستوری تعیین میشود. این عدم همخوانی بین هزینههای واقعی تولید و قیمتهای مصوب، حاشیه سود شرکتها را به شدت کاهش داده و در بسیاری موارد آنها را مجبور به تولید با ضرر میکند. نتیجه این وضعیت، کاهش انگیزه برای تولید، خروج سرمایه از صنعت، عدم توانایی برای بهروزرسانی فناوری و افزایش ظرفیت تولید است که در بلندمدت به تضعیف کل صنعت میانجامد.
مجموع این عوامل، زنگ خطر را برای صنعت داروسازی کشور به صدا درآورده است. فعالان این حوزه هشدار میدهند که در صورت عدم چارهاندیشی فوری و اتخاذ راهکارهای حمایتی و واقعبینانه، این مشکلات میتواند به کمبود دارو در بازار، کاهش کیفیت محصولات داخلی و در نهایت تهدید جدی برای سلامت و امنیت دارویی کشور منجر شود. ادامه این روند، نه تنها دستاوردهای خودکفایی را به باد میدهد، بلکه بیماران را در موقعیت آسیبپذیری قرار خواهد داد و فشار مضاعفی بر نظام درمان کشور وارد خواهد کرد.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.