موجودی حسابهای سپرده و مشارکت لیر ترکیه با محافظت ارزی (KKM)، که زمانی ابزاری کلیدی برای مهار بیثباتی لیر بود، همچنان در حال کاهش است. بر اساس گزارشها، در هفته گذشته این موجودی با کاهشی ۳۰ میلیون لیری مواجه شد و به ۲۴۹.۸ میلیون لیر رسید.
KKM: ابزاری برای ثبات در گذشته، چالش برای آینده
حسابهای KKM در دسامبر ۲۰۲۱ با هدف جلوگیری از افت ارزش لیر در برابر ارزهای خارجی و تشویق سپردهگذاران به نگهداری داراییهایشان به لیر، معرفی شدند. این سیستم به سپردهگذاران تضمین میداد که در صورت افزایش نرخ ارز بالاتر از سود سپرده، دولت یا بانک مرکزی مابهالتفاوت را پرداخت خواهد کرد. این مکانیسم در ابتدا با استقبال گستردهای روبرو شد و حجم قابل توجهی از لیر را در بانکها نگه داشت.
علل کاهش و تغییر رویکرد اقتصادی
کاهش مستمر موجودی KKM در ماههای اخیر، نشاندهنده تغییر جهتگیری سیاستهای اقتصادی ترکیه است. دولت و بانک مرکزی ترکیه، به ویژه پس از تغییر تیم اقتصادی و بازگشت به سیاستهای پولی ارتدوکس، به دنبال خروج تدریجی از این سیستم هستند. دلایل اصلی این رویکرد عبارتند از:
- کاهش بار مالی بر بودجه و بانک مرکزی: پرداخت مابهالتفاوت نرخ ارز توسط دولت یا بانک مرکزی، هزینههای سنگینی را به همراه داشت.
- بازگشت به سیاستهای پولی سنتی: بانک مرکزی در تلاش است تا با افزایش نرخ بهره و استفاده از ابزارهای پولی مرسوم، کنترل بر تورم و ثبات لیر را بازیابد.
- تشویق سپردهگذاری سنتی لیر: هدف، هدایت نقدینگی به سمت سپردههای لیر با نرخ بهره بالا، به جای حسابهای محافظتشده ارزی است.
چشمانداز آینده: گذار به ثبات پایدار؟
تداوم کاهش موجودی KKM، اگرچه نشانهای از موفقیت نسبی در تغییر ساختار سپردهها است، اما چالشهای خاص خود را نیز به همراه دارد. گذار از یک سیستم حمایتی به مکانیزم بازارمحور نیازمند دقت و برنامهریزی است تا از نوسانات شدید در بازار ارز جلوگیری شود. تحلیلگران انتظار دارند که این روند کاهشی ادامه یابد و سیاستگذاران ترکیه به تدریج KKM را به حاشیه برانند تا چارچوب سیاست پولی کشور به طور کامل بر پایه ابزارهای سنتی استوار شود. این تحولات میتواند گامی مهم در جهت تقویت اعتماد به لیر و دستیابی به ثبات اقتصادی پایدار در بلندمدت باشد.