اخیراً، ماکسیمو توررو، اقتصاددان ارشد سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، در اظهاراتی تکاندهنده، نسبت به بروز یک بحران جدی در تأمین جهانی مواد غذایی هشدار داده است. این هشدار در پی اختلالات اخیر در جریان تجارت در تنگه استراتژیک هرمز صادر شده و میتواند تبعات گستردهای برای کشاورزی جهانی و در نهایت، قیمت مواد غذایی به دنبال داشته باشد.
به گفته توررو، توقف یا اختلال در عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز، که یکی از حیاتیترین شاهراههای تجارت جهانی به شمار میرود، میتواند به یک «داربوغاز جدی» در عرضه جهانی کودهای شیمیایی و منابع انرژی منجر شود. این دو مؤلفه، ستون فقرات تولید محصولات کشاورزی مدرن محسوب میشوند؛ کودها برای افزایش بازدهی محصولات ضروری هستند و انرژی (بهویژه سوخت برای ماشینآلات کشاورزی و گاز طبیعی برای تولید کود) نیروی محرکه این صنعت را تأمین میکند.
ریسک افزایش تورم غذایی
کمبود یا افزایش شدید قیمت کود و انرژی، مستقیماً هزینههای تولید کشاورزان را بالا میبرد. کشاورزان ناچار خواهند بود برای کشت محصولات خود، بهای بیشتری بپردازند و این امر، ناگزیر به کاهش عرضه محصول و افزایش قیمت نهایی غذا برای مصرفکنندگان در سراسر جهان منجر خواهد شد. پیامد مستقیم این وضعیت، تشدید تورم غذایی است که پیش از این نیز بسیاری از کشورها را درگیر خود کرده بود. ماکسیمو توررو تأکید میکند که این وضعیت میتواند امنیت غذایی میلیونها نفر را به خطر اندازد، به ویژه در کشورهایی که به واردات غذا وابسته هستند.
ابعاد جهانی یک بحران بالقوه
تنگه هرمز نه تنها برای انتقال نفت و گاز، بلکه برای جابجایی بسیاری از کالاهای دیگر، از جمله مواد اولیه صنعتی و کشاورزی، حیاتی است. هرگونه ناآرامی یا اختلال پایدار در این منطقه، میتواند زنجیره تأمین جهانی را فلج کرده و تأثیرات دومینووار بر اقتصادهای مختلف داشته باشد. از این رو، هشدار اقتصاددان ارشد FAO، زنگ خطری جدی برای سیاستگذاران و بازارها محسوب میشود تا برای مدیریت ریسکهای احتمالی و جلوگیری از یک بحران غذایی تمامعیار، تدابیر لازم را اتخاذ کنند.