دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی، بار دیگر بر لزوم شفافیت در یکی از حساسترین حوزههای تجارت خارجی کشور تاکید کرده است: نحوه محاسبه مالیات واردات بدون انتقال ارز. این درخواست که از سوی نهادی کلیدی در پیوند میان سیاستگذاران و فعالان اقتصادی مطرح شده، نشان از اهمیت و پیچیدگیهای مالیاتی این شیوه واردات دارد که سالهاست بخش قابل توجهی از مبادلات تجاری ایران را به خود اختصاص داده است.
واردات بدون انتقال ارز، رویهای است که در سالهای اخیر و به دلایل مختلفی نظیر محدودیتهای ارزی، تحریمها و سهولت نسبی در تامین منابع مالی، به ابزاری رایج برای بسیاری از تجار تبدیل شده است. این روش، به واردکنندگان اجازه میدهد تا کالاها را بدون نیاز به تخصیص ارز از سامانه نیما یا بازار آزاد (به روش متداول)، و معمولاً از طریق منابع ارزی خود در خارج از کشور، تهاتر، یا سایر روشهای غیرمستقیم، وارد کنند. این رویه، با وجود مزایایی که برای دور زدن برخی چالشها دارد، از منظر مالیاتی با ابهاماتی همراه بوده است.
ابهام اصلی در مورد مبنای محاسبه ارزش کالا برای اخذ مالیات، بهویژه مالیات بر ارزش افزوده و حقوق ورودی، مطرح میشود. در غیاب یک رویه شفاف و یکپارچه، هرگونه تفاوت در تفسیر و اجرا میتواند به ضرر واردکنندگان تمام شده و منجر به بروز اختلافات مالیاتی عدیده شود. عدم وضوح در این زمینه، نه تنها ریسک فعالیتهای تجاری را افزایش میدهد، بلکه ممکن است در نهایت به قیمت تمام شده کالاها برای مصرفکننده نهایی نیز سرایت کرده و بر تورم اثر بگذارد. فعالان اقتصادی خواستار آن هستند که سازمانهای متولی، بهویژه سازمان امور مالیاتی و گمرک، دستورالعملهای یکسان و روشنی را در این خصوص ارائه دهند.
درخواست دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی، نشاندهنده عمق این چالش و نیاز مبرم فعالان اقتصادی به یک چارچوب قانونی قابل پیشبینی است. این شورا به عنوان صدای بخش خصوصی، تلاش میکند تا موانع موجود بر سر راه تولید و تجارت را شناسایی و به دولت منتقل کند. شفافسازی در زمینه مالیات واردات بدون انتقال ارز، میتواند به ثبات بیشتر در فضای کسبوکار کمک کرده و برنامهریزیهای بلندمدت را برای واردکنندگان تسهیل نماید. این گام، نه تنها به نفع فعالان اقتصادی است، بلکه با جلوگیری از بروز اختلافات و سردرگمیها، کارایی سیستم مالیاتی کشور را نیز افزایش خواهد داد.
در شرایطی که اقتصاد کشور با نوسانات ارزی و تحریمها دست و پنجه نرم میکند، وجود رویههای گمرکی و مالیاتی شفاف، از اهمیت حیاتی برخوردار است. هرگونه ابهام در این حوزهها، میتواند به کاهش انگیزه سرمایهگذاری و تجارت منجر شود. حتی در واردات بدون انتقال مستقیم ارز، ارزش کالاها و معاملات همچنان بر پایه نرخهای جهانی و داخلی ارز سنجیده میشود. لذا، دستیابی به یک نرخ مرجع و شفاف برای تبدیل ارزش دلاری (یا سایر ارزها) به ریال برای اهداف مالیاتی، گامی ضروری در جهت برقراری عدالت مالیاتی و حمایت از تجارت سالم است. این شفافیت، به تجار کمک میکند تا با دید بازتری به برنامهریزیهای مالی خود، از جمله تامین حواله ارزی برای سایر نیازها، بپردازند.
انتظار میرود با پیگیریهای شورای گفتوگو و همکاری نهادهای ذیربط، به زودی شاهد ارائه راهکارهای عملی و شفاف در این زمینه باشیم تا فضای کسبوکار کشور، بیش از پیش به سمت پایداری و پیشبینیپذیری حرکت کند.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.