واشنگتن – اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده (EIA) در اقدامی که تحلیلگران بازار را به فکر فرو برد، پیشبینی خود از قیمت نفت را کاهش داد. این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که تنشها در یکی از حیاتیترین گلوگاههای عرضه انرژی جهان، یعنی تنگه هرمز، به اوج خود رسیده و نگرانیها از اختلال در عرضه جهانی نفت افزایش یافته است.
بر اساس گزارش منتشر شده توسط این نهاد دولتی آمریکا و به نقل از خبرگزاری صباح، EIA با در نظر گرفتن «اختلالاتی که در تنگه هرمز پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران رخ داده و عملاً منجر به بسته شدن این گذرگاه دریایی شده است»، اقدام به بازنگری و کاهش پیشبینی قیمت نفت کرده است. تنگه هرمز، گذرگاهی استراتژیک است که تقریباً یک پنجم کل نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند و هرگونه وقفه جدی در آن معمولاً منجر به جهش شدید قیمتها در بازارهای جهانی میشود.
تناقض در بازار: چرا کاهش قیمت با وجود بحران عرضه؟
این تصمیم EIA برای بسیاری از ناظران بازار سوالبرانگیز است؛ چرا که منطق اولیه اقتصادی حکم میکند که اختلال در مسیرهای کلیدی عرضه، به ویژه در شرایط «عملاً بسته شدن» یک تنگه حیاتی، باید به افزایش قیمتها منجر شود. با این حال، تحلیلگران اقتصادی معتقدند که کاهش پیشبینی EIA ممکن است بازتاب دهنده دیدگاهی بلندمدتتر باشد که در آن تشدید درگیریها و بیثباتیهای ژئوپلیتیکی، به جای افزایش پایدار قیمتها، میتواند به رکود اقتصادی جهانی و در نتیجه کاهش تقاضا برای نفت منجر شود. به عبارت دیگر، ریسکهای ژئوپلیتیک نه تنها بر عرضه، بلکه بر تقاضای جهانی نیز اثر میگذارند و این تأثیر در پیشبینیهای جدید EIA منعکس شده است.
افزایش هزینههای حمل و نقل و بیمه، عدم اطمینان در زنجیره تأمین و چشمانداز کاهش رشد اقتصادی در مناطق عمده مصرفکننده نفت، از جمله عواملی هستند که میتوانند اثر صعودی ناشی از اختلالات عرضه را خنثی کنند. به نظر میرسد EIA با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف و ارزیابی تأثیرات گستردهتر تنشها بر اقتصاد جهانی، به این نتیجه رسیده است که فشار بر سمت تقاضا در نهایت میتواند بر شوکهای کوتاهمدت عرضه غلبه کند و به کاهش متوسط قیمتها در آینده منجر شود.
این تحول نشاندهنده پیچیدگی فزاینده در بازار جهانی انرژی است، جایی که عوامل ژئوپلیتیک، اقتصادی و عرضه و تقاضا به شدت در هم تنیدهاند و پیشبینیهای آتی را دشوارتر از همیشه میسازند.