در خبری که نفس والدین دانشآموزان مدارس خصوصی را در سراسر کشور بند آورده بود، سازمان رقابت ترکیه اعلام کرد که تحقیقات گستردهای را در مورد هزینههای گزاف این موسسات آموزشی آغاز کرده است. اما این بار، فقط شهریههای سرسامآور نیستند که زیر ذرهبین قرار گرفتهاند؛ بلکه فهرست بلندبالایی از هزینههای جانبی نیز به کانون توجه این نهاد مهم اقتصادی تبدیل شده است.
گسترش دامنه تحقیقات: از شهریه تا غذای و لباس
بی رول کوله، رئیس سازمان رقابت ترکیه، در سخنانی که بازتاب گستردهای یافت، تصریح کرد که دامنه تحقیقات صرفاً به شهریههای اصلی مدارس خصوصی محدود نمیشود. او با اشاره به شکایات متعدد والدین، اعلام کرد که این سازمان تمامی اقلام جانبی از جمله هزینههای اجباری غذا، کتب درسی، لوازمالتحریر و حتی یونیفرم و لباس فرم را نیز بهدقت بررسی خواهد کرد.
این رویکرد جدید نشاندهنده عزم جدی سازمان برای مقابله با آنچه “سوءاستفاده از موقعیت انحصاری” و “تحمیل هزینههای پنهان” به خانوادهها تلقی میشود، است. بسیاری از والدین مدتهاست که از این رویه گلایهمندند که مدارس خصوصی با دریافت شهریههای بالا، دست به تحمیل هزینههای اضافی و اغلب بیتوجیه میزنند که چارهای جز پرداخت آنها برای خانوادهها باقی نمیگذارد.
چرا هزینههای جانبی مهم است؟
کارشناسان اقتصادی معتقدند که این هزینههای جانبی، در کنار شهریه اصلی، بار مالی سنگینی را بر دوش خانوادهها میگذارد و میتواند به مانعی جدی برای دسترسی برابر به آموزش با کیفیت تبدیل شود. در بسیاری از موارد، مدارس با ایجاد شبکههای تامین کالا و خدمات خاص خود، والدین را مجبور به خرید از فروشندگان مشخص با قیمتهای بالاتر میکنند و این خود زمینه را برای ایجاد انحصار و افزایش نامتعارف قیمتها فراهم میآورد.
آقای کوله تاکید کرده است که هدف از این تحقیقات، ایجاد شفافیت و اطمینان از فضای رقابتی عادلانه در بازار آموزش خصوصی است. وی هشدار داد که در صورت اثبات هرگونه تخلف، سازمان رقابت با قاطعیت با مدارس متخلف برخورد کرده و جریمههای سنگینی را اعمال خواهد کرد. این تحولات، امید تازهای در دل خانوادهها زنده کرده است که شاید سرانجام، به رویههای ناعادلانه در مدارس خصوصی پایان داده شود و باری از دوش خانوادهها برداشته شود.