با گسترش روزافزون تراکنشهای مالی آنلاین و استفاده از سامانههای نوین بانکی نظیر IBAN، متأسفانه شاهد ظهور و گسترش اشکال جدیدی از کلاهبرداریهای سایبری هستیم. در تازهترین هشدارها، علی یلماز کاتلاو، عضو هیئت فناوری و اطلاعات اتحادیه کانونهای وکلای ترکیه و رئیس کمیسیون جرایم سایبری کانون وکلای آدانا، زنگ خطر را در خصوص افزایش چشمگیر کلاهبرداریهای IBAN به صدا درآورده است. به گفته وی، در این موج جدید، زنان خانهدار و جوانان به طور خاص هدف اصلی سودجویان قرار گرفتهاند.
شگرد کلاهبرداران IBAN چگونه عمل میکند؟
کلاهبرداریهای IBAN معمولاً با فریب قربانیان به منظور انتقال وجه به حسابهای جعلی یا حسابهای متعلق به همدستان کلاهبرداران صورت میگیرد. این روشها میتوانند شامل ارسال پیامکها یا ایمیلهای فیشینگ با وعدههای دروغین (مانند برنده شدن در قرعهکشی، پیشنهادهای شغلی جذاب، یا فروش کالا با قیمتهای غیرواقعی)، یا حتی سوءاستفاده از هویتهای جعلی در شبکههای اجتماعی باشند. کلاهبرداران با ایجاد حس فوریت یا ارائه پیشنهادات اغواکننده، قربانیان را ترغیب میکنند تا به سرعت وجه را به شماره IBAN مد نظر آنها واریز کنند، بدون آنکه فرصتی برای بررسی صحت ماجرا داشته باشند.
چرا زنان خانهدار و جوانان اهداف اصلی هستند؟
آقای کاتلاو اشاره میکند که آسیبپذیری خاص این گروهها دلایل متعددی دارد. زنان خانهدار ممکن است به دلیل آشنایی کمتر با پیچیدگیهای فضای مالی و سایبری، یا جستجو برای فرصتهای درآمدزایی خانگی، بیشتر در معرض این دامها قرار گیرند. از سوی دیگر، جوانان، با وجود تسلط بالا بر فناوریهای دیجیتال، ممکن است از نظر تجربه مالی و شناسایی ریسکها کمتر آگاه باشند. تمایل به خرید آنلاین، جستجو برای معاملات پرسود یا فرصتهای شغلی سریع، و تعامل گسترده در شبکههای اجتماعی، آنها را به اهداف آسانی برای کلاهبرداران تبدیل میکند که با وعدههای دروغین، اعتمادشان را جلب میکنند.
توصیههای پیشگیرانه و حیاتی
برای محافظت در برابر این کلاهبرداریها، هوشیاری و دقت حرف اول را میزند. آقای کاتلاو تأکید میکند که هرگز نباید به درخواستهای مشکوک برای واریز وجه به شمارههای IBAN ناشناس یا تأیید نشده پاسخ داد. همواره صحت هویت طرف مقابل و دلیل درخواست وجه را از طریق راههای ارتباطی معتبر (نه از طریق همان شماره یا ایمیلی که پیام دریافت کردهاید) بررسی کنید. به وعدههایی که بیش از حد خوب به نظر میرسند شک کنید و از اشتراکگذاری اطلاعات بانکی یا کدهای امنیتی (OTP) با دیگران به شدت پرهیز نمایید. به یاد داشته باشید که بانکها و موسسات مالی هرگز اطلاعات محرمانه شما را از طریق ایمیل یا پیامک درخواست نمیکنند.
در عصر دیجیتال، در حالی که تسهیلات زیادی برای زندگی مالی ما فراهم شده، خطرات جدیدی نیز در کمین است. آگاهی و آموزش عمومی در برابر کلاهبرداریهای IBAN، به ویژه برای گروههای آسیبپذیرتر، از اهمیت بالایی برخوردار است. با رعایت اصول اولیه امنیت سایبری و تردید در برابر پیشنهادات وسوسهانگیز، میتوانیم از داراییهای خود محافظت کرده و مانع از موفقیت سودجویان شویم.