بروکسل – اتحادیه اروپا بار دیگر در برابر شبح یک بحران انرژی گسترده به حالت آمادهباش درآمده است. این قاره سبز که پس از تحولات اخیر ژئوپلیتیکی، تلاش فراوانی برای کاهش وابستگی خود به منابع انرژی خاص به کار بسته بود، اکنون با مجموعهای از چالشهای جدید مواجه است که امنیت انرژی آن را به شدت تهدید میکند.
تهدید از خاورمیانه و آسیبپذیری LNG
گزارشهای اخیر نشان میدهد که شوکهای احتمالی عرضه از منطقه خاورمیانه، یکی از اصلیترین نگرانیهای اتحادیه اروپاست. این منطقه که قلب تپنده تولید نفت و گاز جهان محسوب میشود، همواره کانون تنشهای ژئوپلیتیکی بوده و هرگونه بیثباتی در آن میتواند به سرعت بر بازارهای جهانی انرژی تأثیر بگذارد. علاوه بر این، وابستگی فزاینده اروپا به گاز طبیعی مایع (LNG)، هرچند به عنوان راهبردی برای تنوعبخشی به منابع و کاهش اتکا به خطوط لوله گازی شرق، اما خود به یک پاشنه آشیل جدید تبدیل شده است.
وابستگی به LNG به معنای قرار گرفتن در معرض نوسانات شدید قیمت در بازارهای جهانی، رقابت با سایر خریداران بزرگ و آسیبپذیری در برابر اختلالات زنجیره تأمین است. این آسیبپذیری زمانی تشدید میشود که مسیرهای حیاتی انتقال انرژی تحت تهدید قرار گیرند.
تنگه هرمز، کانون ریسک سیستمی
در این میان، تحولات پیرامون تنگه هرمز به عنوان یک ریسک سیستمی برای اروپا شناخته شده است. این آبراه استراتژیک، که محل عبور بخش قابل توجهی از نفت و LNG جهان است، هرگونه ناآرامی در آن میتواند به سرعت به یک فاجعه جهانی تبدیل شود. هرگونه انسداد یا حتی تهدید جدی برای کشتیرانی در تنگه هرمز، نه تنها قیمتها را به طور سرسامآوری افزایش خواهد داد، بلکه میتواند به قطع کامل یا جزئی عرضه انرژی به اروپا منجر شود و اقتصاد قاره را به لرزه درآورد.
مقامات اتحادیه اروپا اکنون با دقت وضعیت را رصد کرده و در حال بررسی سناریوهای مختلف برای مقابله با این بحرانهای بالقوه هستند. افزایش ذخایر استراتژیک، تسریع در پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر و تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها در مناطق حساس، از جمله راهکارهایی است که در دستور کار قرار دارد. آینده انرژی اروپا بار دیگر در بوته آزمایش قرار گرفته است.