برنامهریزی استراتژیک برای آیندهای پایدار، همواره یکی از ارکان توسعه هر کشور محسوب میشود. در همین راستا، ترکیه با تصویب و ابلاغ “برنامه ملی آب ۲۰۲۶-۲۰۳۵”، گام مهمی در مسیر مدیریت منابع آبی خود برداشته است. این سند که توسط وزارت کشاورزی و جنگلداری تهیه شده و اخیراً در روزنامه رسمی منتشر و لازمالاجرا گشته، یکی از استراتژیکترین برنامههای دهه آینده ترکیه خواهد بود که هدف آن، تضمین امنیت آبی و تابآوری شهری در برابر چالشهای اقلیمی است. در کانون این برنامه، مدل نوآورانه “شهرهای اسفنجی” قرار دارد.
شهرهای اسفنجی: یک مدل نوآورانه برای مدیریت آب شهری
مفهوم “شهر اسفنجی” به رویکردی جامع در برنامهریزی شهری اطلاق میشود که هدف آن تقلید از فرآیندهای طبیعی برای مدیریت آب باران است. در این مدل، به جای دفع سریع آب باران، شهرها به گونهای طراحی میشوند که بتوانند آب را جذب، ذخیره، تصفیه و سپس به آرامی در محیط رها کنند یا مورد استفاده مجدد قرار دهند. این امر از طریق ایجاد فضاهای سبز بیشتر، بامهای سبز، پیادهروهای نفوذپذیر، سیستمهای جمعآوری آب باران و تالابهای مصنوعی محقق میشود. این رویکرد نه تنها به کاهش خطر سیلابهای شهری کمک میکند، بلکه باعث تغذیه سفرههای آب زیرزمینی، بهبود کیفیت آب و ایجاد محیطی خنکتر و دلپذیرتر در شهرها میشود.
ابعاد استراتژیک و اقتصادی برنامه ملی آب ترکیه
برنامه ملی آب ترکیه با تمرکز بر مدل شهرهای اسفنجی، ابعاد استراتژیک و اقتصادی قابل توجهی دارد. در شرایط تغییرات اقلیمی و افزایش تنشهای آبی در سطح جهان، اتخاذ چنین رویکردی برای ترکیه حیاتی است. این برنامه نه تنها پایداری منابع آب را در بلندمدت تضمین میکند، بلکه با کاهش خسارات ناشی از سیل و خشکسالی، به حفظ زیرساختهای شهری و اقتصادی کمک شایانی مینماید. اجرای این طرح نیازمند سرمایهگذاریهای گسترده در زیرساختهای سبز و فناوریهای نوین است که به نوبه خود میتواند فرصتهای شغلی جدید ایجاد کرده و رشد اقتصادی پایدار را تسهیل کند. ترکیه با این گام، به دنبال تقویت تابآوری اکولوژیکی و اقتصادی شهرهای خود در برابر شوکهای محیطی آینده است.
تصویب “برنامه ملی آب ۲۰۲۶-۲۰۳۵” و رویکرد نوآورانه آن در قبال “شهرهای اسفنجی”، نشاندهنده تعهد ترکیه به توسعه پایدار و مدیریت هوشمندانه منابع است. این برنامه، راهنمای عمل ترکیه برای دهه پیش رو خواهد بود و نویدبخش آیندهای سبزتر و امنتر از نظر آبی برای شهروندان این کشور است.