در برههای که بازارهای جهانی انرژی با نوسانات بیسابقه و شدید دست و پنجه نرم میکنند، نگرانیها از تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه به اوج خود رسیده است. این منطقه، قلب تپنده تولید و انتقال نفت جهان، به کانون اصلی بیثباتی قیمتها تبدیل شده است. در حالی که نفت برنت، معیار جهانی قیمتگذاری نفت، اخیراً تا 120 دلار در هر بشکه افزایش یافت، ناگهان شاهد افت چشمگیر آن تا مرز 78 دلار نیز بودهایم، که خود گواه بر شکنندگی این بازار است.
در همین بحبوحه عدم قطعیت، یکی از غولهای بزرگ بانکی آمریکا با انتشار سناریویی هشداردهنده، از پتانسیل جهش قابل توجه قیمت نفت سخن به میان آورده است. بر اساس تحلیل این موسسه مالی، در صورت وخامت اوضاع و تشدید تنشهای کنونی، ریسک رسیدن قیمت نفت خام به محدوده 134 تا 150 دلار در هر بشکه بسیار جدی است.
دلایل جهش احتمالی قیمت نفت
محور اصلی این پیشبینی نگرانکننده، جنگ جاری در خاورمیانه و نگرانیها در مورد امنیت مسیرهای حیاتی کشتیرانی است. تنگه هرمز، این آبراهه استراتژیک و حیاتی که بخش قابل توجهی از نفت خام دریایی جهان از آن عبور میکند، به نقطهای داغ برای نگرانیها تبدیل شده است. هرگونه اختلال یا توقف در جریان تجارت از این گلوگاه استراتژیک میتواند منجر به کمبود شدید عرضه جهانی نفت شده و قیمتها را به صورت ناگهانی و فاجعهبار افزایش دهد.
تحلیلگران موسسه بانکی آمریکایی تاکید میکنند که اگرچه مسائل مربوط به زنجیره تامین و عدم قطعیتهای اقتصادی در نوسانات اخیر نقش داشتهاند، اما این پتانسیل تشدید خصومتها است که بیشترین ریسک صعودی را برای قیمت نفت ایجاد میکند. حساسیت بازار به کوچکترین نشانهای از اختلال در این منطقه حیاتی بدان معناست که هرگونه حادثه قابل توجهی میتواند به سرعت موجی از خرید وحشتزده را برانگیزد و قیمتها را به سمت سقف پیشبینی شده سوق دهد.
همزمان با نگاه جهان به تحولات خاورمیانه، اقتصاد جهانی خود را برای پیامدهای احتمالی آماده میکند. پیشبینی رسیدن قیمت نفت به 134 تا 150 دلار به عنوان یادآوری تلخی از شکنندگی بازارهای انرژی در مواجهه با آشفتگیهای ژئوپلیتیکی عمل میکند و از سیاستگذاران و مصرفکنندگان میخواهد که برای آیندهای احتمالا پرهزینه آماده باشند.