ابراهیم یوماکلی، وزیر کشاورزی و جنگلداری ترکیه، در اظهاراتی هشداردهنده از ابعاد تکاندهنده معضل اسراف غذا در سطح جهانی پرده برداشت. وی با تأکید بر اهمیت این موضوع، اعلام کرد که سالانه حدود ۲.۳ میلیارد تن غذا در سراسر جهان یا از بین میرود و یا به ضایعات تبدیل میشود. این رقم خیرهکننده، زنگ خطری جدی برای تمامی کشورها، از جمله ترکیه، محسوب میشود و ضرورت توجه فوری به این بحران خاموش را بیش از پیش نمایان میسازد.
هزینههای پنهان یک هدررفت عظیم
تصور کنید که چه حجم عظیمی از منابع برای تولید این ۲.۳ میلیارد تن غذا مصرف شده است؛ آب، انرژی، نیروی کار، زمینهای کشاورزی و کود. تمامی این سرمایهگذاریها، با دور ریختن غذا، عملاً به هدر میروند. این تنها یک زیان اقتصادی نیست، بلکه بار سنگینی بر دوش محیط زیست نیز تحمیل میکند. تولید غذایی که هرگز مصرف نمیشود، منجر به انتشار بیرویه گازهای گلخانهای، تخریب خاک و فشار فزاینده بر منابع آب شیرین میشود. ضایعات غذایی در محلهای دفن زباله، متان، گازی گلخانهای به مراتب قویتر از دیاکسید کربن، تولید میکند که به گرمایش جهانی شتاب میبخشد.
در حالی که بخش قابل توجهی از جمعیت جهان با سوءتغذیه و گرسنگی دست و پنجه نرم میکنند، هدررفت این حجم عظیم از مواد غذایی نه تنها از منظر اقتصادی غیرقابل توجیه است، بلکه از نظر اخلاقی نیز پرسشهای جدی ایجاد میکند. این پدیده، شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا را نه از بابت کمبود تولید، بلکه به دلیل ناکارآمدی در زنجیره تأمین و مصرف نشان میدهد.
اظهارات وزیر ترکیه بار دیگر بر ضرورت اقدام جمعی تأکید میکند. دولتها باید سیاستهای کارآمدتری برای کاهش ضایعات در مراحل تولید، فرآوری و توزیع اتخاذ کنند. صنایع غذایی میتوانند با بهینهسازی بستهبندی و مدیریت بهتر موجودیها، نقش مهمی ایفا کنند. اما در نهایت، این مصرفکنندگان هستند که با تغییر الگوهای خرید، نگهداری و مصرف خود، میتوانند سهم بسزایی در مقابله با این بحران جهانی ایفا نمایند. کاهش هدررفت غذا، نه تنها به نفع اقتصاد و محیط زیست است، بلکه گامی بلند در جهت تأمین امنیت غذایی پایدار برای همه خواهد بود.