آنکارا – در حکمی که میتواند نقطه عطفی برای حقوق مصرفکنندگان در ترکیه و فراتر از آن باشد، دیوان عالی این کشور (Yargıtay) تصمیم تاریخی مبنی بر تعویض یک دستگاه خودروی صفر کیلومتر که پس از خرید، هفت بار دچار نقص فنی در موتور شده بود، صادر کرد.
عدالت برای مصرفکننده: داستان خودروی “معیوب پنهان”
ماجرا از این قرار است که یک شهروند ترکیه، خودرویی را به صورت صفر کیلومتر خریداری میکند. اما متأسفانه، این اتومبیل جدید که قرار بود لذت رانندگی بیدردسری را به ارمغان بیاورد، در مدت کوتاهی پس از تحویل، به دفعات پیاپی – دقیقاً هفت بار – با مشکل جدی نقص موتور مواجه میشود. این خرابیهای مکرر، خریدار را در موقعیتی دشوار قرار داده و او را مجبور به پیگیری حقوقی میسازد.
پرونده به دیوان عالی ترکیه کشیده شد و شعبه سوم حقوقی این دیوان، با بررسی دقیق شواهد و مستندات، رأی مهمی را صادر کرد. این شعبه با تأکید بر مفهوم “عیب پنهان” (gizli ayıp)، اعلام داشت که خودرویی که بلافاصله پس از خرید نو بودن، به این میزان دچار خرابیهای اساسی میشود، دارای نقصی است که در زمان خرید قابل تشخیص نبوده اما ماهیت آن از همان ابتدا وجود داشته و بر کیفیت و کارایی آن تأثیر منفی گذاشته است.
پیامدهای حقوقی و اقتصادی حکم دیوان عالی
بر اساس این حکم، دیوان عالی ترکیه دستور به تعویض خودروی معیوب با یک نمونه کاملاً سالم و بیعیب را صادر کرده است. این تصمیم نه تنها برای شاکی پرونده یک پیروزی بزرگ محسوب میشود، بلکه پیامی قدرتمند به تولیدکنندگان و فروشندگان خودرو میفرستد. این حکم نشان میدهد که مسئولیت کیفیت محصولات، حتی پس از فروش، بر عهده عرضهکننده است و مصرفکنندگان در برابر نقصهای پنهان، از حمایت قانونی برخوردارند.
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که این رأی میتواند استانداردها را برای کیفیت خودروهای نو افزایش دهد و شرکتهای خودروسازی را وادار کند تا نظارت دقیقتری بر مراحل تولید و کنترل کیفیت خود داشته باشند. همچنین، این حکم میتواند به عنوان یک پیشینه قضایی مهم، راه را برای طرح دعاوی مشابه از سوی دیگر مصرفکنندگان باز کند و اطمینان خاطر بیشتری به خریداران خودروهای صفر کیلومتر ببخشد که در صورت بروز مشکلات جدی، حقوق آنها به رسمیت شناخته خواهد شد.
این پرونده، بار دیگر اهمیت آگاهی از حقوق مصرفکننده و پیگیری قانونی در مواجهه با نقصهای محصولات خریداری شده را یادآوری میکند و نویدبخش دوران جدیدی از حمایت از حقوق مصرفکنندگان در بازار خودرو است.