پس از دوره پرفراز و نشیب ریاست جروم پاول بر فدرال رزرو و تصمیم این نهاد برای کاهش نرخ بهره، دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، با اظهاراتی بحثبرانگیز، انتظارات خود را از رئیس آتی بانک مرکزی این کشور اعلام کرده است. این اظهارات که در رسانههای ترکیه از جمله روزنامه «صباح» بازتاب یافته، نشان از فشار بیسابقه ترامپ بر استقلال یکی از مهمترین نهادهای اقتصادی ایالات متحده دارد.
فشار بیوقفه بر سیاست پولی
ترامپ در سخنان اخیر خود به صراحت تاکید کرده است که رئیس جدید فدرال رزرو باید در تصمیمگیریهای مربوط به نرخ بهره، به «صدای عاقلانه» گوش فرا دهد. اما منظور از این «صدای عاقلانه» چیست؟ با توجه به سابقه ترامپ در انتقاد شدید از سیاستهای پولی فدرال رزرو و شخص جروم پاول، واضح است که او انتظار دارد رئیس بعدی این نهاد با وی “مشورت” کند و در واقع، سیاستهایی همسو با دیدگاههای او را اتخاذ کند. ترامپ همواره بر این باور بوده که نرخ بهره بالا مانعی بر سر راه رشد اقتصادی آمریکا و تضعیفکننده جایگاه رقابتی این کشور است و خواستار کاهشهای تهاجمیتر بوده است.
این رویکرد ترامپ، که از زمان ریاست جمهوری او نیز بارها تکرار شده بود، بار دیگر موضوع استقلال فدرال رزرو را به کانون توجه آورده است. سنت دیرینهای که بر اساس آن بانک مرکزی آمریکا بدون دخالت سیاسی و بر اساس دادههای اقتصادی تصمیمگیری میکند، همواره سنگ بنای اعتبار و کارایی این نهاد بوده است. دخالت مستقیم رئیسجمهور در چنین تصمیماتی میتواند نه تنها به بیثباتی بازارها منجر شود، بلکه اعتماد به نهادهای پولی را نیز خدشهدار کند.
چالش پیش روی رئیس آینده
رئیس آینده فدرال رزرو، با چالش بزرگی روبرو خواهد بود. آیا او در برابر فشار سیاسی احتمالی مقاومت خواهد کرد و به اصول استقلال بانک مرکزی پایبند خواهد ماند، یا در مسیری گام برخواهد داشت که ترامپ آن را «صدای عاقلانه» میخواند؟ این پرسش، آینده سیاست پولی آمریکا و شاید اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار خواهد داد. تحلیلگران اقتصادی نگرانیهای جدی در مورد تبعات چنین دخالتهایی بر شفافیت و اعتبار فدرال رزرو ابراز میکنند و تاکید دارند که حفظ استقلال این نهاد برای پایداری اقتصاد ضروری است.