بر اساس جدیدترین محاسبات انجام شده در سطح استانی برای تولید ناخالص داخلی (GSYH) ترکیه، استانبول بار دیگر جایگاه بلامنازع خود را به عنوان موتور محرک اقتصاد این کشور تثبیت کرد. این کلانشهر در سال ۲۰۲۴ با سهم چشمگیر ۲۹.۲ درصدی از کل تولید ناخالص داخلی ترکیه، بالاترین میزان را به خود اختصاص داده است.
این آمار که با قیمتهای جاری محاسبه شده و توسط رسانههای ترکیه از جمله روزنامه صباح منتشر گردیده، نشان میدهد که تولید ناخالص داخلی استانبول به رقم خیرهکننده ۱۳ تریلیون و ۱۰ میلیارد و ۶۹۳ میلیون لیر ترکیه رسیده است. این میزان، استانبول را به مهمترین قطب اقتصادی نه تنها ترکیه، بلکه به یکی از کلانشهرهای تأثیرگذار و برجسته در منطقه تبدیل میکند.
استانبول: چرا تا این حد قدرتمند؟
سهم نزدیک به یکسوم استانبول از اقتصاد ملی ترکیه را میتوان به چندین عامل کلیدی نسبت داد که آن را به یک مرکز ثقل اقتصادی تبدیل کرده است:
- مرکزیت مالی و تجاری: استانبول میزبان بورس اوراق بهادار ترکیه و بسیاری از بانکها و مؤسسات مالی بزرگ است. موقعیت استراتژیک آن در چهارراه قارهها، این شهر را به یک هاب مهم برای تجارت بینالمللی و لجستیک تبدیل کرده است.
- صنعت و تولید: با وجود تمرکز بر بخش خدمات، استانبول و مناطق اطراف آن دارای بخشهای صنعتی قوی و متنوعی نیز هستند که طیف وسیعی از محصولات را تولید میکنند.
- گردشگری: به عنوان یکی از پربازدیدترین مقاصد گردشگری جهان، استانبول هر ساله میلیونها بازدیدکننده را به خود جذب میکند که درآمد قابل توجهی را به بخشهای هتلداری، رستورانداری، خردهفروشی و سایر خدمات تزریق میکند.
- جمعیت و نیروی کار: با جمعیتی بیش از ۱۵ میلیون نفر، استانبول نه تنها بزرگترین بازار مصرف در ترکیه است، بلکه منبع غنی از نیروی کار متخصص و با استعداد در بخشهای مختلف اقتصادی محسوب میشود.
این تمرکز شدید اقتصادی در یک شهر، هم فرصتها و هم چالشهایی را به همراه دارد. از یک سو، استانبول به عنوان لوکوموتیو توسعه، جذب سرمایهگذاری خارجی و نوآوری عمل میکند؛ از سوی دیگر، این سهم بالا میتواند به نابرابریهای منطقهای و فشار فزاینده بر زیرساختهای شهری، حملونقل و محیط زیست استانبول منجر شود. با این حال، نقش محوری و غیرقابل انکار استانبول در آینده اقتصادی ترکیه بر هیچکس پوشیده نیست و سیاستگذاران همواره توجه ویژهای به حفظ و تقویت این جایگاه دارند.