آنکارا، ترکیه – در اقدامی نوآورانه که فراتر از تنها تامین سرپناه میرود، اداره توسعه مسکن ترکیه (TOKİ) از برنامههای خود برای احیای فرهنگ غنی محلهگرایی در سراسر کشور خبر داده است. «مراد کوروم»، وزیر محیط زیست، شهرسازی و تغییر اقلیم، طی یک اعلامیه مهم، از جزئیات پروژه ساخت ۵۰۰ «عمارت محله» (Mahalle Konağı) در کنار ۵۰۰ هزار واحد مسکونی اجتماعی رونمایی کرد. این ابتکار جدید، بر اهمیت پیوند اجتماعی و حفظ هویت فرهنگی در بافت شهری تاکید دارد.
پروژه ۵۰۰ هزار واحد مسکونی اجتماعی توکی، که قرار است ۸۱ استان ترکیه را پوشش دهد، پیش از این نیز به عنوان یکی از بزرگترین طرحهای مسکن مقرونبهصرفه در منطقه شناخته میشد. اما با افزودن ۵۰۰ عمارت محله، ابعاد جدیدی به این طرح بخشیده شده است. این عمارتها، فضاهایی چندمنظوره خواهند بود که به عنوان قلب تپنده هر محله عمل کرده و بستری برای گرد هم آمدن ساکنان، انجام فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی فراهم میآورند.
احیای روح اجتماع در شهرها
هدف اصلی از این طرح، تقویت حس تعلق و همبستگی اجتماعی است که در دهههای اخیر، تحت تاثیر شهرنشینی سریع و توسعه نامتوازن، تا حدودی کمرنگ شده بود. وزیر کوروم در پیام خود تاکید کرد که این عمارتها، تنها بناهایی سنگی نخواهند بود، بلکه محلی برای بازآفرینی خاطرات جمعی، احیای بازیهای سنتی کودکان، میزبانی از مراسم مذهبی و فرهنگی، و مرکزی برای یادگیری و تبادل نسلها خواهند شد. او این پروژه را گامی مهم در جهت ایجاد «شهرهایی با روح و محلههایی با قلب تپنده» توصیف کرد.
پیشبینی میشود که این عمارتها نقش حیاتی در تقویت ارتباطات بین همسایگان ایفا کنند. از کارگاههای آموزشی برای زنان و کودکان گرفته تا گردهماییهای سالمندان و برنامههای فرهنگی، هر یک از این مراکز پتانسیل تبدیل شدن به نمادی از همزیستی مسالمتآمیز و توسعه پایدار اجتماعی را دارند. توکی با این رویکرد، نه تنها به نیازهای اساسی مسکن پاسخ میدهد، بلکه به دنبال ساخت جوامعی پویا و ریشهدار در فرهنگ بومی ترکیه است.
این گام فراتر از ساختوساز صرف، نشاندهنده یک فلسفه نوین در شهرسازی است که بر این باور است: خانهها فقط آجر و سیمان نیستند؛ بلکه بخشی از یک بافت اجتماعی زندهاند که بدون روح جمعی و فضای تبادل فرهنگی، کامل نخواهند بود. این ابتکار میتواند الگویی برای دیگر کشورها در منطقه باشد که با چالشهای مشابه در حفظ هویت محلی در مواجهه با توسعه مدرن روبرو هستند.