بازار ارز ایران همواره یکی از پرنوسانترین و حساسترین بخشهای اقتصادی کشور بوده است. در سالهای اخیر، وجود دو نرخ متفاوت برای دلار، یعنی نرخ آزاد و نرخ رسمی (ترجیحی یا نیمایی)، چالشهای فراوانی را برای فعالان اقتصادی، صادرکنندگان، واردکنندگان و حتی مردم عادی به وجود آورده است. این دوگانگی نرخ نه تنها بستر را برای رانتخواری و فساد فراهم کرده، بلکه شفافیت اقتصادی را نیز به شدت کاهش داده و برنامهریزیهای بلندمدت را دشوار ساخته است.
در تازهترین تحولات، خبر از کاهش قابل توجه فاصله میان نرخ دلار آزاد و رسمی به کمتر از ۳ هزار تومان رسیده است. این رویداد مهم، که همزمان با آغاز به کار رسمی رئیسکل جدید بانک مرکزی صورت گرفته، گمانهزنیها را برای تحقق یکی از آرزوهای دیرینه اقتصاد ایران یعنی تکنرخی شدن ارز، بیش از پیش تقویت کرده است. کارشناسان و فعالان اقتصادی مدتهاست بر ضرورت حذف نرخهای چندگانه و حرکت به سمت یک نرخ واحد و باثبات تاکید میکنند تا اقتصاد کشور از آسیبهای ناشی از تفاوتهای قیمتی در امان بماند.
کاهش این فاصله نه تنها میتواند به شفافیت بیشتر در مبادلات ارزی کمک کند، بلکه میتواند سیگنالی مثبت برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی باشد. ثبات و پیشبینیپذیری در بازار ارز، از ارکان اصلی جذب سرمایه و رونق تولید است. وقتی نرخ ارز به یکدیگر نزدیک میشوند، ریسک ناشی از نوسانات شدید و ناگهانی کاهش مییابد و این امر میتواند به ثبات بیشتر در قیمت کالاها و خدمات نیز منجر شود. از سوی دیگر، این اتفاق میتواند به کاهش قاچاق ارز و خروج سرمایه از کشور نیز کمک شایانی کند، چرا که انگیزه برای سوءاستفاده از تفاوت نرخها کمتر میشود و جذابیت معاملات خارج از شبکه رسمی کاهش مییابد.
تکنرخی شدن ارز، اهداف متعددی را دنبال میکند. در وهله اول، به معنای بازگشت انضباط به بازار ارز و جلوگیری از چندگانگی و بیثباتی است که در گذشته شاهد آن بودهایم. با یکسانسازی نرخها، دولت میتواند مدیریت موثرتری بر منابع ارزی خود داشته باشد و تخصیص ارز به بخشهای مختلف اقتصادی با عدالت و شفافیت بیشتری صورت گیرد. این موضوع به ویژه برای بخش تولید، که همواره با چالش تامین مواد اولیه و ماشینآلات با نرخهای متفاوت مواجه بوده، خبری دلگرمکننده است. یکسانسازی میتواند مسیر را برای دسترسی برابر تمامی فعالان اقتصادی به منابع ارزی هموار سازد و به این ترتیب، رقابت سالمتر و فضای کسبوکار عادلانهتری را فراهم آورد.
البته، باید توجه داشت که صرفاً کاهش فاصله دو نرخ، به معنای تکنرخی شدن کامل و پایدار نیست. تکنرخی شدن واقعی نیازمند بسترهای اقتصادی باثباتتر، مدیریت قویتر نقدینگی، کنترل تورم و سیاستهای پولی و مالی منسجم است. اما این گام اولیه، به عنوان یک علامت مثبت و یک سیگنال امیدبخش از رویکرد جدید بانک مرکزی، میتواند مسیر را برای اقدامات آتی هموارتر کند. انتظار میرود با ادامه این روند و اتخاذ سیاستهای مکمل، شاهد بهبود وضعیت اقتصادی کشور و افزایش اعتماد عمومی به بازار ارز باشیم که در نهایت به نفع تمام بخشهای اقتصادی و معیشت مردم خواهد بود.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.