نزاع زرین یک قرن و نیمه: رومانی ۹۱.۵ تن طلای خود را از روسیه میخواهد!
بیش از یک قرن پس از پایان جنگ جهانی اول، پروندهای مالی و تاریخی همچنان میان دو کشور اروپایی باز مانده است. رومانی به تازگی خواستار بازپسگیری ۹۱.۵ تن طلا و دیگر اشیای گرانبهای خود شده است که در بحبوحه جنگ جهانی اول برای نگهداری به روسیه فرستاده بود. این درخواست، بار دیگر یکی از طولانیترین و پیچیدهترین اختلافات اقتصادی و تاریخی در قاره سبز را به کانون توجه بازگردانده است.
داستان به سال ۱۹۱۶ و ۱۹۱۷ بازمیگردد، زمانی که ارتش آلمان در حال پیشروی به سمت بخارست، پایتخت رومانی، بود. دولت رومانی برای حفظ گنجینه ملی خود از خطر افتادن به دست دشمن، تصمیم گرفت ذخایر طلای بانک ملی، جواهرات سلطنتی، اسناد و آثار هنری ارزشمند را در چند نوبت به مسکو، پایتخت آن زمان امپراتوری روسیه، منتقل کند. این اقدام با تضمینهای کتبی روسیه مبنی بر بازگرداندن کامل این محمولهها پس از پایان جنگ همراه بود.
اما با انقلاب بلشویکی در سال ۱۹۱۷ و سقوط امپراتوری روسیه، سرنوشت این گنجینههای رومانیایی در هالهای از ابهام فرو رفت. اگرچه در طول دهههای بعدی، تلاشها و مذاکراتی برای بازگرداندن این اموال صورت گرفت و بخشهای کوچکی از آن، از جمله برخی اسناد و آثار هنری، بازگردانده شد، اما بخش عمده طلا، یعنی همان ۹۱.۵ تن، هرگز به رومانی بازنگشت.
امروز، وزارت امور خارجه رومانی صراحتاً اعلام کرده است که «حل این مسئله برای رومانی از اهمیت اساسی برخوردار است» و تاکید دارد که این موضوع در دستور کار دائم روابط دوجانبه با فدراسیون روسیه قرار دارد. با توجه به ارزش کنونی طلا، این میزان طلای خام به میلیاردها دلار میرسد که میتواند تأثیر قابل توجهی بر اقتصاد رومانی داشته باشد و اهمیت تاریخی و نمادین آن نیز غیرقابل انکار است.
این پرونده نه تنها یادآور چالشهای حل و فصل بدهیهای تاریخی و جبران خسارات جنگی است، بلکه نشاندهنده پیچیدگیهای روابط بینالملل، بهویژه در شرایط کنونی تنشهای ژئوپلیتیکی، است. چشمان ناظران اقتصادی و سیاسی اکنون به مسکو دوخته شده است تا ببینند آیا پس از یک قرن و نیم، بالاخره این حساب کهنه بسته خواهد شد یا خیر.