بازار ارز ایران همواره یکی از پرنوسانترین و حساسترین بخشهای اقتصادی کشور بوده است. نوسانات شدید، عدم شفافیت و امکان بروز رانت، چالشهایی هستند که سالها اقتصاد کشور را تحتتاثیر قرار دادهاند. در همین راستا، یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، ضمن اشاره به ضرورت اصلاح قوانین حاکم بر بازار ارز، پیشنهاد مهمی را مطرح کرده که میتواند تحولات عمیقی را در این بازار رقم بزند.
به گزارش خبرگزاری میزان، این نماینده مجلس اظهار داشته است که “مجوز واردات باید صرفاً به صادرکننده تعلق گیرد تا بتواند معادل ارزی کالای صادرشده را به کشور بازگرداند و از ایجاد رانت برای واردکنندگان جلوگیری شود.” این پیشنهاد، که هدف اصلی آن جلوگیری از رانتهای موجود در بازار ارز است، به دنبال ایجاد یک سازوکار منسجم و شفاف برای بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصاد کشور و تخصیص عادلانه آن به واردکنندگان واقعی است.
در حال حاضر، یکی از مشکلات اساسی بازار ارز، عدم بازگشت کامل ارز حاصل از صادرات به کشور و همچنین تخصیص نامناسب ارز به واردکنندگان است. این شرایط، فضایی را برای سوداگری و سوءاستفاده ایجاد میکند که به رانتخواری معروف است. رانتخواری به معنای کسب سود نامشروع از تفاوت نرخ ارز یا دسترسی انحصاری به منابع ارزی است که نه تنها به ضرر تولیدکنندگان و واردکنندگان واقعی است، بلکه به افزایش بیثباتی در بازار و تورم نیز دامن میزند. طرح جدید مجلس با هدف حذف این رانتها، به دنبال آن است که ارزآوری حاصل از صادرات، مستقیماً به تامین نیازهای وارداتی کشور تخصیص یابد و حلقهای بسته و سالم بین صادرات و واردات ایجاد شود.
پیادهسازی این طرح میتواند مزایای متعددی به همراه داشته باشد. در وهله اول، با الزام صادرکنندگان به بازگرداندن ارز و تخصیص آن به واردات خودشان، انگیزه بیشتری برای ارزآوری و جلوگیری از خروج سرمایه ایجاد میشود. ثانیاً، این رویکرد میتواند به شفافیت بیشتر در بازار ارز کمک کرده و امکان شناسایی و مقابله با رانتخواری را فراهم آورد. ثالثاً، با حذف واسطهها و سودجویان، هزینههای واردات برای تولیدکنندگان کاهش یافته و این امر به نوبه خود میتواند به کنترل قیمتها و حمایت از تولید داخلی منجر شود. همچنین، این طرح میتواند ثبات بیشتری را در بازار ارز به ارمغان آورده و پیشبینیپذیری اقتصادی را افزایش دهد.
البته، اجرای موفقیتآمیز چنین طرحی نیازمند یک زیرساخت نظارتی قوی و هماهنگی کامل بین دستگاههای اجرایی است. تعیین سازوکارهای دقیق برای بازگشت ارز، نظارت بر واردات و صادرات، و همچنین ارائه مشوقهای لازم برای صادرکنندگان، از جمله چالشهایی است که باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. با این حال، اراده مجلس برای اصلاح قوانین و ساماندهی بازار ارز، نشاندهنده گامی مثبت در مسیر ایجاد یک اقتصاد شفافتر و عادلانهتر است که در بلندمدت به نفع همه فعالان اقتصادی و مردم خواهد بود.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.