در تازهترین گزارشها از سوی کارشناسان اقتصادی، هشدارها درباره پیامدهای افزایش فشار مالیاتی بر صنعت نفت، ابعاد تازهای به خود گرفته است. نفت، به عنوان شریان حیاتی اقتصاد ایران، نه تنها منبع اصلی درآمد ارزی کشور به شمار میرود، بلکه نقش کلیدی در تامین خوراک صنایع پاییندستی و پتروشیمی ایفا میکند. هرگونه اخلال در چرخه تولید و عرضه آن میتواند موجی از تبعات منفی را در سراسر اقتصاد ملی به راه اندازد، که در نهایت به تهدیدی جدی برای امنیت انرژی و ثبات اقتصادی تبدیل خواهد شد.
بر اساس تحلیلهای ارائه شده توسط منابعی همچون تسنیم، اگر تولید نفت کشور به دلیل کمبود سرمایهگذاریهای لازم یا اعمال محدودیتهای مالیاتی فزاینده با افت مواجه شود، پیامدهای آن در چندین سطح کلان خود را نمایان خواهد ساخت. اولین و شاید ملموسترین پیامد، کاهش چشمگیر در حجم صادرات نفت و به تبع آن، تقلیل درآمدهای ارزی کشور است. این امر نه تنها توانایی دولت برای تامین کالاهای اساسی و مواد اولیه صنایع را کاهش میدهد، بلکه ذخایر ارزی کشور را نیز تحت فشار قرار میدهد و قدرت چانهزنی اقتصادی و سیاسی ایران در عرصه بینالملل را تضعیف میکند.
در گام بعدی، کاهش تولید نفت به معنای افت تامین خوراک مورد نیاز برای مجتمعهای پتروشیمی است. صنعت پتروشیمی ایران، با ظرفیتهای عظیم و پتانسیل بالای صادرات محصولات با ارزش افزوده، یکی از مهمترین ستونهای اقتصاد غیرنفتی و تامینکننده ارز محسوب میشود. کمبود خوراک، این بخش حیاتی را با چالش مواجه کرده و میتواند منجر به کاهش ظرفیت تولید، بیکاری و از دست رفتن بازارهای صادراتی شود. این زنجیره منفی، در نهایت به افزایش کسری بودجه دولت دامن میزند. با کاهش درآمدهای نفتی و عدم جایگزینی آن از طریق سایر منابع پایدار، دولت برای تامین هزینههای جاری و عمرانی خود با چالش مواجه شده و به ناچار ممکن است به روشهایی چون استقراض یا برداشت از صندوق توسعه ملی روی آورد که خود معضلات مالی بیشتری را ایجاد میکند.
پیامد دیگر این وضعیت، تشدید فشار بر بازار ارز است. با کاهش عرضه ارز خارجی ناشی از صادرات نفت و افزایش تقاضا برای واردات (که با کاهش خوراک پتروشیمیها، وابستگی به واردات محصولات نهایی را بیشتر میکند)، نرخ برابری ریال در مقابل ارزهای خارجی دچار نوسان شدید خواهد شد. این نوسانات، خود به عاملی برای افزایش قیمت کالاها و خدمات در داخل کشور تبدیل میشود، چرا که بسیاری از کالاهای مصرفی و واسطهای به طور مستقیم یا غیرمستقیم به نرخ ارز وابسته هستند.
در نهایت، تمامی این عوامل دست به دست هم داده و به تشدید تورم در کشور میانجامد. کاهش درآمدهای ارزی، کسری بودجه فزاینده، فشار بر بازار ارز و کاهش تولیدات داخلی، همگی چرخهای مخرب را ایجاد میکنند که نتیجه آن کاهش قدرت خرید مردم و بیثباتی اقتصادی است. این وضعیت نه تنها امنیت اقتصادی خانوارها را تهدید میکند، بلکه با ناتوانی در تامین پایدار انرژی برای مصارف داخلی و صنعتی، امنیت انرژی کشور را نیز به مخاطره میاندازد. لزوم بازنگری در سیاستهای مالیاتی و سرمایهگذاری در صنعت نفت، بیش از پیش ضروری به نظر میرسد تا از بروز بحرانهای عمیقتر جلوگیری شود.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.