یکی از مهمترین تصمیمات اقتصادی سالهای اخیر در ایران، حذف تخصیص ارز ترجیحی (معروف به ارز ۴۲۰۰ تومانی) برای واردات کالاهای اساسی بود. این سیاست که با هدف جلوگیری از رانت و توزیع عادلانهتر منابع اجرا شد، پیامدهای ملموسی بر سبد هزینهای خانوارها داشته است. بر اساس گزارش منابع خبری مانند فرارو، پس از اجرای این تصمیم، شاهد افزایش قابل توجه قیمتها در بازار کالاهای ضروری بودهایم و برخی اقلام بیشترین سهم را از این گرانی بردهاند.
ارز ترجیحی به واردکنندگان امکان میداد تا مواد اولیه و کالاهای مورد نیاز را با نرخ دولتی و بسیار پایینتر از نرخ بازار آزاد تهیه کنند. با حذف این سوبسید، واردکنندگان مجبور شدند ارز مورد نیاز خود را از سامانه نیما یا بازار آزاد با نرخهای به مراتب بالاتر تامین کنند. این افزایش هزینه به طور مستقیم به مصرفکننده نهایی منتقل شد و منجر به جهش قیمتها در بسیاری از بخشها گردید. کالاهایی که تا پیش از این با حمایت ارز دولتی تولید یا وارد میشدند، اکنون باید با منطق اقتصادی جدید و بدون چتر حمایتی دولت قیمتگذاری شوند.
آنالیزهای انجام شده نشان میدهد که در میان اقلام سبد مصرفی خانوار، روغن، تخممرغ و گوشت قرمز بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردهاند. این اقلام که جزء جداییناپذیر سفره روزانه ایرانیان هستند، با رشد چشمگیر قیمت مواجه شدند و فشار مضاعفی بر بودجه خانوادهها وارد آوردند. روغن به عنوان یک کالای استراتژیک در آشپزی، تخممرغ به عنوان منبع پروتئین ارزان و گوشت قرمز به عنوان یکی از مهمترین منابع تامین پروتئین، همگی شاهد صعود نجومی قیمتها بودهاند. این وضعیت، قدرت خرید خانوارها را به شدت کاهش داده و تنظیم مجدد برنامههای هزینهای را اجتنابناپذیر ساخته است.
تداوم این روند افزایش قیمتها، علاوه بر فشار مستقیم بر معیشت، اثرات تورمی گستردهتری بر اقتصاد کشور دارد. کاهش قدرت خرید مردم، به نوبه خود میتواند تقاضا برای سایر کالاها و خدمات را نیز تحتالشعاع قرار دهد و به نوعی رکود در بخشهای دیگر بازار دامن بزند. در چنین شرایطی، مدیریت هزینهها و تطبیق با واقعیتهای جدید اقتصادی به یکی از چالشهای اصلی خانوادهها تبدیل شده است. برنامهریزی دقیق مالی و جستجو برای راهکارهای حفظ ارزش داراییها بیش از پیش اهمیت یافته است.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.