اقتصاد ایران همواره در کشاکش تصمیمات کلان بودجهای و تاثیر آنها بر معیشت مردم قرار دارد. یکی از حساسترین حوزهها که مستقیماً با سلامت و رفاه شهروندان گره خورده، بازار دارو است. در روزهای اخیر، زمزمههایی مبنی بر حذف احتمالی ارز ترجیحی دارو به گوش میرسد که نگرانیهای بسیاری را در میان مردم و فعالان این صنعت برانگیخته است و آینده دسترسی به داروهای ضروری را تحتالشعاع قرار داده است.
ارز ترجیحی، که معمولاً با نرخ پایینتر از بازار آزاد (در گذشته ۴۲۰۰ تومان و در حال حاضر با نرخهای یارانهای) برای واردات کالاهای اساسی از جمله مواد اولیه و دارو اختصاص مییابد، ابزاری برای کنترل قیمتها و تضمین دسترسی اقشار مختلف جامعه به اقلام ضروری است. حذف این یارانه میتواند به معنای جهش ناگهانی قیمت داروها و کاهش قدرت خرید بیماران باشد، به خصوص برای افرادی که به داروهای گرانقیمت یا مزمن نیاز دارند و بار سنگینی را بر دوش خانوادهها وارد کند.
این گمانهزنیها در حالی مطرح میشود که بودجه سال آینده با محدودیتها و اولویتبندیهای جدیدی روبرو است. بر اساس گزارش فرارو، در بحث بودجه، حدود ۲۰ درصد به حوزه پرسنلی و ۲ درصد به حوزه تملک و دارایی اختصاص خواهد یافت. مسئولان تاکید کردهاند که “اگر تورم غیرعادی نداشته باشیم سایر حوزهها با بودجه موجود مدیریت خواهد شد.” این اظهارات نشان میدهد که دولت به دنبال راههایی برای مدیریت هزینهها و کاهش بار مالی خود است و حذف یارانههای ارزی، از جمله یارانه دارو، میتواند یکی از گزینههای جدی برای دستیابی به این هدف باشد.
تصمیمگیری در مورد ارز یارانهای دارو، فراتر از یک بحث صرفاً اقتصادی است و ابعاد اجتماعی و بهداشتی گستردهای دارد. در صورت حذف این یارانه، انتظار میرود که قیمت انواع دارو، از جمله داروهای وارداتی و تولید داخل که مواد اولیه آنها با ارز دولتی تامین میشود، افزایش قابل توجهی داشته باشد. این امر میتواند منجر به کاهش دسترسی به دارو، افزایش بار مالی بر دوش خانوادهها و حتی بروز چالشهایی جدی در نظام سلامت کشور شود. صنعت داروسازی داخلی نیز با چالشهای جدیدی مواجه خواهد شد؛ از یک سو ممکن است فشار برای افزایش قیمت محصولات داخلی بیشتر شود و از سوی دیگر، تامین مواد اولیه وارداتی با نرخ ارز آزاد، هزینههای تولید را به شدت بالا ببرد که در نهایت به مصرفکننده منتقل خواهد شد.
اقتصاد ایران، با نوسانات ارزی و تورم مزمن دست و پنجه نرم میکند. در چنین شرایطی، هرگونه تغییر در سیاستهای حمایتی میتواند تاثیرات دومینویی گستردهای بر بازارها و زندگی مردم داشته باشد. دولت برای اتخاذ چنین تصمیمی باید تمامی جوانب، از جمله تبعات اجتماعی و سیاسی آن را به دقت در نظر بگیرد و برنامههای جایگزین مناسبی برای حمایت از اقشار آسیبپذیر ارائه دهد تا از بروز بحران در حوزه سلامت جلوگیری شود. چشمها به تصمیمات نهایی در مورد بودجه ۱۴۰۳ دوخته شده است تا مشخص شود سرنوشت ارز ترجیحی دارو چه خواهد شد و آیا بیماران ایرانی باید خود را برای موج جدیدی از افزایش قیمتها آماده کنند یا خیر.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.