آنکارا امروز میزبان یک دیدار حیاتی و سرنوشتساز میان رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه و کریاکوس میتسوتاکیس، نخستوزیر یونان بود. این مذاکرات که همواره تحت سایه تنشهای دیرینه و پیچیده دو کشور همسایه قرار دارد، با دقت نظر کارشناسان سیاسی و بینالمللی ارزیابی میشود.
مسائل حاکمیتی؛ مهمترین کانون تنش در روابط ترکیه-یونان
دکتر عایشه کوچک، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه گلیشیم استانبول، در گفتوگو با روزنامه حریت، به ارزیابی این دیدار پرداخته و هشدار مهمی صادر کرده است. به گفته این کارشناس برجسته، مسائل مرتبط با حاکمیت ملی، مهمترین و حساسترین حوزه مشکلساز در روابط پرتنش ترکیه و یونان محسوب میشود. این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشینه اختلافات دو کشور بر سر مرزهای دریایی، حریم هوایی و وضعیت جزایر دریای اژه، همواره محل مناقشه و تنش بوده است.
دکتر کوچک به صراحت تاکید کرده است که «آنکارا نمیتواند در برابر تلاشهای احتمالی آتن برای گسترش محدوده آبهای سرزمینی خود بیتفاوت بماند و سکوت کند.» این موضعگیری قاطع، به وضوح نشان میدهد که ترکیه، هرگونه اقدام یکجانبه یونان در این خصوص را به منزله عبور از خطوط قرمز خود تلقی خواهد کرد و تبعات جدی برای روابط دو کشور به همراه خواهد داشت.
خطوط قرمز ترکیه در دریای اژه و احتمال گسترش آبهای سرزمینی
موضوع گسترش آبهای سرزمینی در دریای اژه، یکی از پروندههای داغ و پرخطر در روابط ترکیه و یونان است. یونان تمایل دارد محدوده آبهای سرزمینی خود را از ۶ مایل دریایی فعلی به ۱۲ مایل افزایش دهد، امری که ترکیه آن را «دلیل جنگ» (Casus Belli) میداند و به شدت با آن مخالف است. آنکارا معتقد است چنین اقدامی، تعادل ژئوپلیتیکی منطقه را بر هم زده و دسترسی ترکیه به دریای آزاد را محدود خواهد کرد.
دیدار امروز رهبران دو کشور، فرصتی مغتنم برای بررسی این اختلافات عمیق و شاید یافتن راهکارهایی برای کاهش تنشهاست. با این حال، هشدار دکتر عایشه کوچک، یادآور این نکته مهم است که هرگونه پیشرفت در روابط، منوط به احترام متقابل به مسائل حاکمیتی و پرهیز از اقدامات تحریکآمیز خواهد بود. سرنوشت گفتوگوهای آنکارا، میتواند مسیر آتی روابط این دو همسایه دیرینه را مشخص کند و امید به ثبات را در منطقه افزایش دهد.