این روزها بازار حمل و نقل هوایی کشور با چالشهایی در زمینه افزایش قیمت بلیت هواپیما روبروست که نگرانیهایی را برای مسافران و فعالان این حوزه ایجاد کرده است. با این حال، اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی، در واکنش به این اتفاق تاکید کرده است که افزایش قیمتها عجیب نیست و هیچ اتفاق خاص و غیرمنتظرهای رخ نداده است. او در گفتگو با اقتصاد آنلاین، مبنای محاسبه قیمت بلیت را همان نرخ ۴٨ دلار برای هر ساعت صندلی دانست و رشد بهای بلیت را تا حدودی بزرگنمایی شده قلمداد کرد.
ریشههای ارزی و سوختی گرانی بلیت
برای درک بهتر چرایی افزایش قیمت بلیت هواپیما، لازم است به عوامل بنیادین و ساختاری این صنعت نگاهی عمیقتر بیندازیم. یکی از مهمترین این عوامل، نرخ پایه ۴٨ دلاری است که برای هر ساعت پرواز یک صندلی در نظر گرفته شده است. این نرخ، یک استاندارد جهانی است که هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی را پوشش میدهد. اما مشکل از جایی آغاز میشود که این نرخ دلاری باید به ریال تبدیل شده و به دست مصرفکننده نهایی برسد.
تغییرات نرخ تسعیر ارز، اصلیترین متغیری است که در این میان نقش ایفا میکند. حتی اگر نرخ پایه ۴٨ دلار ثابت بماند، نوسانات نرخ ارز در بازار داخلی میتواند به طور مستقیم و چشمگیری بر قیمت نهایی بلیت به ریال تاثیر بگذارد. با افزایش نرخ دلار در بازار آزاد، طبیعی است که هزینه دلاری یک ساعت پرواز به ریال نیز افزایش یافته و این امر مستقیماً بهای بلیت را تحت تاثیر قرار میدهد. این مسئله به ویژه در اقتصادهایی با نوسانات ارزی بالا، مانند ایران، بیشتر نمود پیدا میکند.
عامل حیاتی دیگر، قیمت سوخت هواپیما یا جتفیول است. سوخت، بخش عمدهای از هزینههای عملیاتی هر شرکت هواپیمایی را تشکیل میدهد. قیمت جهانی نفت و به تبع آن قیمت سوخت جت، همواره در حال تغییر است و متاثر از عوامل ژئوپلیتیکی، عرضه و تقاضای جهانی و سیاستهای تولیدکنندگان بزرگ نفت است. هرگونه افزایش در بهای جهانی سوخت، مستقیماً به افزایش هزینههای پرواز منجر شده و در نهایت به صورت افزایش قیمت بلیت به مشتری منتقل میشود.
علاوه بر نرخ ارز و سوخت، عوامل دیگری نظیر هزینههای نگهداری و تعمیرات هواپیما (که اغلب قطعات یدکی آن وارداتی و با ارز خارجی تامین میشوند)، بیمه، حقوق و دستمزد پرسنل، و عوارض فرودگاهی نیز در ساختار هزینهای شرکتهای هواپیمایی نقش دارند. بسیاری از این هزینهها نیز به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تاثیر نرخ ارز قرار میگیرند. بنابراین، آنچه در ظاهر به عنوان افزایش قیمت بلیت هواپیما به نظر میرسد، در واقع بازتابی از شرایط کلان اقتصادی، نوسانات ارزی و تحولات بازارهای جهانی انرژی است که در نهایت به شکل یکپارچه بر صنعت حمل و نقل هوایی تاثیر میگذارد و این امر را “عجیب” نمیسازد.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.