اقتصاد ایران همواره با چالشهای متعددی در زمینه مدیریت منابع ارزی و سیاستهای مربوط به بازار ارز دست و پنجه نرم کرده است. در این میان، اظهارات اخیر عبدالناصر همتی، رئیس کل اسبق بانک مرکزی، بار دیگر این بحثها را داغتر کرده و توجهات را به سمت اهمیت استراتژیک ذخایر ارزی کشور معطوف ساخته است. همتی با تأکید بر اینکه «ذخایر ارزی خط قرمز من است»، به صراحت اعلام کرده که این پشتوانههای حیاتی نباید قربانی دخالتهای مقطعی و هیجانی در بازار شوند.
به گفته همتی، نقش اصلی ذخایر ارزی، ایجاد ثبات و امنیت اقتصادی برای کشور است؛ این ذخایر به منزله سپر دفاعی در برابر شوکهای بیرونی، حمایت از ارزش پول ملی در بلندمدت، و تضمین واردات کالاهای اساسی در شرایط بحرانی عمل میکنند. استفاده از این پشتوانهها برای مدیریت کوتاهمدت نوسانات بازار یا تثبیت مصنوعی نرخ ارز، نه تنها کارآمد نیست، بلکه میتواند به فرسایش این سرمایههای ملی منجر شده و در نهایت، کشور را در مواجهه با بحرانهای جدیتر آسیبپذیر سازد. این رویکرد نشاندهنده اولویتبندی استراتژیک است که در آن، حفظ توانمندیهای اقتصاد کلان بر ملاحظات زودگذر ترجیح داده میشود.
تجربه نشان داده است که دخالتهای گسترده در بازار ارز برای کنترل نرخها، اغلب به نتایج عکس منجر میشود. در بسیاری از موارد، این دخالتها تنها برای مدت کوتاهی قادر به مهار نوسانات هستند و پس از آن، بازار با شدت بیشتری به سمت تعادل واقعی خود حرکت میکند، در حالی که بخش قابل توجهی از ذخایر ارزی کشور از دست رفته است. همتی با ترسیم این خط قرمز، به نوعی به دولتها و سیاستگذاران هشدار میدهد که وسوسه استفاده از اهرم ذخایر برای مهار موقت قیمتها، میتواند بهای سنگینی در پی داشته باشد و در نهایت، به بیاعتمادی بیشتر در بازار و افزایش التهاب منجر شود.
دیدگاه مطرح شده توسط رئیس کل اسبق بانک مرکزی، با نظرات بسیاری از اقتصاددانان و کارشناسان پولی همسو است. آنان نیز بر این باورند که بهترین راهکار برای مدیریت بازار ارز، نه دخالت مستقیم و تزریق منابع، بلکه اتخاذ سیاستهای کلان اقتصادی با ثبات، کنترل تورم، و ایجاد فضایی شفاف و قابل پیشبینی برای فعالان اقتصادی است. هنگامی که پایههای اقتصاد قوی باشند و سیاستها به درستی و با افق بلندمدت اجرا شوند، بازار ارز نیز خود به خود به تعادل و ثبات نسبی دست خواهد یافت و نیاز به قربانی کردن ذخایر ارزی برای مهار آن از بین خواهد رفت.
در نهایت، تأکید همتی بر اهمیت ذخایر ارزی به عنوان یک «خط قرمز»، نه تنها یک یادآوری برای سیاستگذاران فعلی و آتی است، بلکه نشاندهنده درکی عمیقتر از جایگاه این پشتوانهها در ساختار اقتصاد ملی است. این رویکرد میتواند زمینه را برای بازنگری در سیاستهای ارزی کشور فراهم آورد و به سمت اتخاذ راهبردهایی هدایت کند که پایداری و تابآوری اقتصاد ایران را در برابر نوسانات جهانی افزایش دهد و به جای مدیریت بحرانهای کوتاهمدت، بر پیشگیری از بروز آنها تمرکز کند.
در شرایط نوسانی بازار، مدیریت دارایی بسیار مهم است. برای خرید لیر یا حواله ارزی مطمئن، صرافی لیران (liran.shop) در کنار شماست.