جهان در آستانه یک بحران غذایی بیسابقه قرار گرفته است؛ بحرانی که ریشه در تنشهای ژئوپلیتیکی و اختلال در شریانهای حیاتی تجارت جهانی دارد. اخیراً، با بالا گرفتن نگرانیها در مورد احتمال بسته شدن تنگه هرمز – یکی از مهمترین گذرگاههای آبی جهان – هشدارها درباره آینده امنیت غذایی به اوج خود رسیده است. این وضعیت نه تنها بر قیمت انرژی، بلکه بر حیاتیترین عامل تولید غذا، یعنی کود، تأثیر مستقیم گذاشته است.
تنگه هرمز، گلوگاه بحران کود جهانی
گزارشها نشان میدهد که با تشدید ناآرامیها و اختلالات لجستیکی در منطقه خاورمیانه، زنجیره تامین جهانی کود، که به مثابه شریان حیاتی کشاورزی در سراسر جهان است، با کاهش چشمگیر ۳۳ درصدی مواجه شده است. این کاهش عظیم، که به طور مستقیم با مسائل مربوط به حمل و نقل و صادرات از طریق تنگه هرمز مرتبط است، توانایی کشاورزان برای تولید محصولات غذایی کافی را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. کود، عنصری حیاتی برای رشد و بهرهوری محصولات کشاورزی است و کمبود آن به معنای کاهش برداشت و افزایش قیمتها در بازارهای جهانی خواهد بود.
هشدارهای جدی “فیچ” و آینده نگرانکننده قیمتها
در همین راستا، آژانس رتبهبندی اعتباری فیچ (Fitch) نیز نگرانیهای خود را با افزایش پیشبینیها برای قیمت کود ابراز داشته است. این پیشبینی صعودی، نشاندهنده انتظارات بازار از تداوم و حتی تشدید کمبود عرضه است. افزایش قیمت کود به طور مستقیم هزینههای تولید کشاورزان را بالا میبرد و در نهایت، به افزایش قیمت مواد غذایی برای مصرفکنندگان منجر میشود. دادهها حاکی از آن است که تنها در دو هفته اخیر، حجم قابل توجهی از کود که قرار بود از طریق این مسیر استراتژیک صادر شود، به دلیل اختلالات لجستیکی، متوقف مانده است.
پیامدهای این وضعیت فراتر از یک چالش اقتصادی صرف است؛ این بحران میتواند میلیونها نفر را در سراسر جهان با ناامنی غذایی مواجه سازد. کشورهای وابسته به واردات مواد غذایی، بیش از دیگران آسیبپذیر خواهند بود و ثبات اقتصادی و اجتماعی آنها به خطر خواهد افتاد. اکنون، بیش از هر زمان دیگری، نیاز به یافتن راهحلهای پایدار و دیپلماتیک برای تضمین امنیت مسیرهای تجاری جهانی، به ویژه تنگه هرمز، احساس میشود تا از وقوع یک فاجعه انسانی در ابعاد جهانی جلوگیری به عمل آید.