اقتصاد ترکیه در دهههای اخیر شاهد تحولات چشمگیری بوده است و اکنون این کشور با تکیه بر دستاوردهای گذشته، هدف بلندپروازانهای را برای آینده خود تعریف کرده است: ورود به باشگاه کشورهای با درآمد بالا. این چشمانداز، که توسط معاون رئیس جمهور ترکیه، آقای «جودت یلماز»، مطرح شده، نشاندهنده عزم آنکارا برای تثبیت موقعیت خود در میان قدرتهای اقتصادی جهان است.
از متوسط رو به پایین تا آستانه پردرآمدها: مسیر ۲۳ ساله ترکیه
یلماز در اظهارات اخیر خود تأکید کرد که ترکیه طی ۲۳ سال گذشته، مسیر صعودی قابل توجهی را از گروه کشورهای با درآمد «متوسط رو به پایین» آغاز کرده و اکنون به طور پایدار در جمع کشورهای با درآمد «متوسط رو به بالا» قرار گرفته است. این جهش اقتصادی، که با سیاستگذاریهای هوشمندانه و سرمایهگذاریهای زیرساختی همراه بوده، زمینه را برای گامهای بلندتر فراهم آورده است.
اکنون، گام بعدی برای ترکیه، عبور از این مرحله و پیوستن به «لیگ کشورهای با درآمد بالا» است. این هدف نه تنها به معنای افزایش رفاه عمومی و قدرت خرید شهروندان است، بلکه جایگاه بینالمللی ترکیه را نیز به طور چشمگیری ارتقا خواهد داد و این کشور را به قطبی جذابتر برای سرمایهگذاریهای خارجی و همکاریهای اقتصادی تبدیل خواهد کرد.
شرط حیاتی برای جهش نهایی: اقتصاد مبتنی بر ارزش افزوده بالا
اما معاون رئیس جمهور ترکیه صراحتاً بیان کرده که دستیابی به این هدف، بدون یک شرط اساسی ممکن نخواهد بود: «ساختار اقتصادی با ارزش افزوده بالا». این به معنای حرکت از اقتصاد مبتنی بر تولیدات با ارزش پایین به سمت صنایعی است که بر پایه نوآوری، تکنولوژی پیشرفته، تحقیق و توسعه، و نیروی کار ماهر بنا شدهاند. صادرات محصولات فناورانه، خدمات دانشبنیان، و برندهای جهانی، نمونههایی از این ارزش افزوده بالا هستند که میتوانند موتور محرکه این جهش باشند.
رویای ترکیه برای ورود به جمع کشورهای پردرآمد، هرچند بلندپروازانه، اما با توجه به سابقه رشد و پتانسیلهای موجود، دستیافتنی به نظر میرسد. چالش اصلی در مسیر، اجرای موفقیتآمیز سیاستهایی خواهد بود که تمرکز را بر افزایش ارزش افزوده در تمامی بخشهای اقتصادی قرار دهند و راه را برای یک تحول ساختاری پایدار هموار سازند. این مسیر، نه تنها آینده اقتصادی ترکیه را تضمین میکند، بلکه میتواند الهامبخش کشورهای دیگری نیز باشد که در پی ارتقاء جایگاه اقتصادی خود در جهان هستند.