فیتچ ریتینگز، یکی از معتبرترین موسسات رتبهبندی اعتباری جهانی، در تازهترین تحلیل خود از بازار نفت، چشماندازی دوگانه و تا حدودی متناقض را پیشبینی کرده است. در حالی که این موسسه انتظار دارد مازاد عرضه جهانی نفت تا سال ۲۰۲۶ ادامه یابد، بر نقش فزاینده ریسکهای ژئوپلیتیک ناشی از کشورهای کلیدی مانند ایران و ونزوئلا در تعیین مسیر آتی قیمتها تاکید کرده است.
چالش مازاد عرضه جهانی
بر اساس گزارش فیچ، بازار جهانی نفت در سالهای پیش رو همچنان با پدیده مازاد عرضه دست و پنجه نرم خواهد کرد. این پیشبینی به معنای آن است که تولید نفت از میزان تقاضا پیشی گرفته و این وضعیت میتواند به طور بالقوه فشاری نزولی بر قیمتها وارد کند. عواملی نظیر افزایش تولید نفت شیل در ایالات متحده، ظرفیتهای تولید مازاد در برخی کشورهای اوپک پلاس، و کندی احتمالی رشد تقاضا در اقتصادهای بزرگ میتواند به تداوم این مازاد کمک کند. این سناریو به طور معمول نویدبخش ثبات نسبی و جلوگیری از جهشهای قیمتی شدید در کوتاهمدت است و میتواند به نفع مصرفکنندگان باشد.
نقش متغیرهای ژئوپلیتیک: ایران و ونزوئلا
با این حال، تحلیلگران فیچ هشدار میدهند که این تصویر نسبتاً آرام میتواند به سرعت تحت تاثیر نوسانات سیاسی و ژئوپلیتیکی قرار گیرد. ایران و ونزوئلا، دو تولیدکننده مهم نفت که هر دو تحت تحریمهای بینالمللی قرار دارند، کانون اصلی این نگرانیها هستند. هرگونه تشدید تنشهای سیاسی، تحریمهای جدید، یا اختلالات در تولید نفت این کشورها – چه به دلیل مسائل داخلی و چه فشارهای خارجی – میتواند به سرعت تعادل عرضه و تقاضا را برهم زده و منجر به افزایش ناگهانی قیمتها شود. بازار به شدت به تحولات منطقه خاورمیانه و آمریکای لاتین و سیاستهای مربوط به این دو کشور حساس است. ریسکهای مرتبط با عرضه نفت ایران و ونزوئلا قادر است تمامی پیشبینیهای مبتنی بر مازاد عرضه را خنثی کند و بازار را وارد فاز جدیدی از نوسانات کند.
در نهایت، گزارش فیچ چشماندازی از بازار نفت را ترسیم میکند که در آن نیروهای متضاد در حال رقابت هستند. از یک سو، مازاد عرضه ساختاری تا سال ۲۰۲۶ فشار نزولی بر قیمتها وارد میکند، و از سوی دیگر، ریسکهای ژئوپلیتیکی غیرقابل پیشبینی ناشی از ایران و ونزوئلا پتانسیل جهشهای قیمتی ناگهانی را فراهم میآورد. این وضعیت، عدم اطمینان زیادی را برای سرمایهگذاران و مصرفکنندگان نفت ایجاد میکند و بر لزوم رصد دقیق تحولات جهانی تاکید دارد. به نظر میرسد آینده قیمت نفت بیش از همیشه در گرو تعادل شکنندهای میان اقتصاد و سیاست باشد.